հայոց լեզու

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ

Փակագծում տրված գոյականներն ու բայերը համաձայնեցրո՛ւ ընդգծված դերանունների հետ:

ճապոնացի երկարակյաց ձկնորսն ասում էրոր իր ամբողջ սնունդը եղել էծովակաղամբն ու հում ձուկըՆա ամբողջ գյուղին խորհուրդ էր տալիս նույն ձևովսնվել:
Իր կյանքի բոլոր տարիները անցկացրել է նույն գյուղում:
Քնելու ընդունակությունը կորցրած երեխային քննելով`բոլոր բժիշկները ասել ենթե դա բացառիկ ու անհավանական դեպք է:
Քնաբեր դեղերից ոչ մեկը չազդեց:
Քառասուն տարի էոր իր բոլոր գիշերները նվիրել է իր անձի զարգացմանը:
Ամբողջ գիշեր կարդում էգրում ու նկարում:
Այդ օրը ոչ մի վթար չգրանցվելց:
Նոր մեքենան առայժմ ոչ մի հաջողություն չունի:
Ամբողջ արձակուրդը նվիրեց երեխայի ասած մեքենան գտնելուն:

Advertisements
հայոց լեզու

Առաջադրանք

Ջ

Ջատագով- Որևէ բանի ջերմորեն փառաբանող, որևէ բանի գովքն անելով պաշտպանող: Կապիտալիզմի՝ ռեակցիայի ջատագովներ
Ջգրու- Դիտմամբ
Ջիգիթ — Հմուտ և խիզախ հեծյալ (առավելապես՝ կովկասյան լեռնցիների մեջ)
Ջին- Բարի և չար ոգիների անվանումը արաբական և պարսկական դիցաբանության մեջ
Ջինս- Տոհմ
Ջիրիդ- Մականախաղ, հեծյալ երիտասարդների մրցախաղ, որի ժամանակ ձիերը քշելով իրար մականներով հարվածում են
Ջնարակ- Որոշ ծառերից հոսող սպիտակ-դեղնավուն ռետնային խեժ
Ջոլիր-  Խումբ, բազմություն
Ջոջ- Մեծ, հասակավոր, ավագ
Ջրհորդան- Տանիքից ջուրը հոսելու համար սարքված հարմարանք (թիթեղե խողովակ, փայտյա փոքրիկ նավ ևն)
Ջրօրհնեք- Ջուրը օրհնելու եկեղեցական կարգ՝ արարողություն

Ռ

Ռազմ- Պատերազմ, ճակատամարտ, մարտ, կռիվ
Ռամիկ- Աշխատավորական խավերին պատկանող մարդ, գեղջոլկ, գյուղացի
Ռահվիրա- Աշխատավորական խավերին պատկանող մարդ, գեղջոլկ, գյուղացի
Ռահ- Ճանապարհ, ուղի
Ռանչպար- Հողագործ, երկրագործ
Ռեքվիեմ- Եկեղեցական հոգեհանգիստ
Ռուպ- Եփելով թանձրացած քաղցու, դոշաբ, մաթ

Ս

Սադրել- Մեկին՝ մի բանի (սովորաբար ոչ լավ բանի) դրդել՝ մղել
Սալա- Զամբյուղ, կողով
Սակավ- Քիչ, փոքր քանակությամբ, փոքր քանակություն կազմող: Սակավ օրեր: Սակավ բաներ
Սակ- Ապրանքների՝ աշխատանքի ևն որոշակիորեն՝ ճշգրիտ կերպով սահմանված արժեք՝ գին
Սալվի- Սոսի, չինարի
Սաղմոն- Սաղմոնազգիների ընտանիքին պատկանող կարմրագույն կամ վարդագույն համեղ մսով արդյունաբերական ձուկ (լոսոս)
Սաղմոս- Աստվածաչնշի մի մասը՝ կրոնական քնարերգական հատվածների ու աղոթքների ժողովածուն
Սայր- Սուր ծար (նիզակի, տեգի, սլաքի ևն)
Սատակ- Լեշ, դիակ
Սատար- Օգնական՝ պաշտպանող ուժ՝ մարդ
Սարսու- Սարսեցնող, սարսափելի, սարսափազդու
Սթար- Ձիու թամբի կամ համետի տակից գցելու ծածկոց՝ կտոր
Սիեստա- Կեսօրյա հանգիստը շոգ երկրներում
Սինլքոր-  Հասարակության ստորին խավերին պատկանող: Սինլքոր ստրուկներ՝ խուժան
Սնգույր- Երեսը (և առհասարակ մաշկը) ներկելու քսուք, շպար
Սմբուկ- Բադրիջան
Սպրդել-  Ծածուկ՝ գաղտնի ներս մտնել կամ դուրս գալ
Ստամբակ- Ըմբոստ, ընդվզող, անհնազանդ, ապստամբ
Սրդողել-  Նեղանալ, հոգեպես անհանգստանալ
Սփյուռ- Սփռված, փռված, տարածված, ցրված
Սքողել-  Ծածկել, պատել, պարուրել

հայոց լեզու

Առաջադրանք

Տրված դերանուններով բառեր կազմի՛ր:

Ես— եսասեր, եսամոլ, եսապաշտ, եսական
ինքը (իր կամ յուր)— ինքնասեր, ինքնապաշտ, ինքնամոլ, ինքնահավան, ինքնազոհ, ինքնուրույն, ինքնավստահ, յուրովի, յուրաքանչյուր, յուրահատուկ, իրապես
այս— այսօր, այսպես, այսքան, այստեղ, այսուհետև, այսօրինակ,
նույն— նույնօրինակ, նույնպիսի, նույնանման, նույնանուն, նույնպես, նույնիսկ, նույնտեղ
այլ— այլպես, այլասեռված, այլախոհ, այլազան, այլատեսակ, այլադավ, այլակերպ, այլադակ,
ամեն— ամենևին, ամենուրեք, ամենուր, ամենօրյա, ամենատարբեր, ամենաբարի:

.Տրված գոյականներիցածականներիցդերանուններիցմակբայներից և ձայնարկություններից բայեր կազմի´ր:

ԱԾաղիկ- ծաղկելքար- քարանալանուն- անվանելքարոզ- քարոզելձև- ձևել:
Բ. 
Մեծ- մեծանալբարձր- բարձրանալկարմիր- կարմրելտափակ- տափակելսուր- սրել:
ԳՈչինչ- ոչնչանալբոլոր- բոլորելնույն- նույնանալամբողջ- ամբողջանալ:
ԴԿրկին- կրկնելարագ- արագանալդանդաղ- դանդաղելհաճախ- հաճախել:
ԵՎա՜յ- վայելմկըկը- մըկըկալտը՜զզ- տըզզալթրը՛խկ- թրըխկալ:

հայոց լեզու

Առաջադրանք

Սխալ գործածված կամ գրված թվականները գտի՛ր և ուղղի՛ր:
Ութ
 տարում երեսուն ինն անգամ քննություն է հանձնել:
Նրա հավանոցում երեքհարյուրվաթսուներկու թև թռչուն կա:
Բոլոր երեխաներին վեցվեցական մատիտ տվեցին:
Նա ամեն օր անցնում է հիսունական կիլոմետր:
ХХ-
րդ դարն ավարտին է մոտենում:
1886 
թվականին շախմատի համար առաջին արքան դարձել է Ստեյնիցըորն այդ կոչումը պահել է մինչև 1894 թվականըՆրանցամենաառաջին հանդիպումը 1926 թվականին է եղել:
Օլիմպիական XII և XIII-րղ խաղերը համաշխարհային պատերազմի պատճառով տեղի չունեցան:

   Ութ տարում երեսունինն անգամ քննություն է հանձնել:
Նրա հավանոցում երեքհարյուր վաթսուներկու թև թռչուն կա:
Բոլոր երեխաներին վեցական մատիտ տվեցին:
Նա ամեն օր անցնում է հիսուն կիլոմետր:
ХХ
 դարն ավարտին է մոտենում:
1886 
թվականին շախմատի առաջին արքան դարձել է Ստեյնիցըորն այդ կոչումը պահել է մինչև 1894 թվականըՆրանց առաջին հանդիպումը 1926 թվականին է եղել:
Օլիմպիական XII և XIII խաղերը համաշխարհային պատերազմի պատճառով տեղի չունեցան:

հայոց լեզու

Առաջադրանք

Տեքստի թվականները բառերով գրի՛ր:

Կալիֆոռնիացի 40-ամյա մի մարդ (Պիտեր ՆիկեյրսըՄիացյալ ՆահանգներըԽաղաղ օվկիանոսից մինչև Ատլանտյան, ոտքովանցավ 99 օր 13 ժամ 13 րոպեում, 6 ժամով ավելի արագքան նույն տարածությունն անցած հայրենակիցը:  Ճանապարհիերկարությունը 4904 կիլոմետր էր: 1 օրում անցնում էր միջին հաշվով 50 կիլոմետր:

Կալիֆոռնիացի քառասուն ամյա մի մարդ (Պիտեր ՆիկեյրսըՄիացյալ ՆահանգներըԽաղաղ օվկիանոսից մինչև Ատլանտյան, ոտքով անցավ իննսուն օր տասնըերեք ժամ տասնըերեք րոպեում,վեց ժամով ավելի արագքան նույն տարածությունն անցած հայրենակիցը:  Ճանապարհի երկարությունը չորս հազար ինը հարյուր չորս կիլոմետր էր: Մեկ օրում անցնում էր միջին հաշվով հիթսուն կիլոմետր:

հայոց լեզու

Առաջադրանք հայոց լեզվից

Տեքստի թվականները բառերով գրի՛ր:

   Մարդն իր կյանքի 70 տարվա ընթացքում միջին հաշվով 50 000 000 քայլ է անում Քաղաքային տրանսպորտով երթևեկող մարդնօրական 2 000 քայլ է անում:
Մարդն իր կյանքի 70 տարիներից 13-ը ծախսում է խոսակցությունների, 6 տարի` ուտելու վրաԱյդ ընթացքում 100 տոննաուտելիք է օգտագործում:
Կյանքի 1/3-ը քնած  է անցկացնումՄարդն իր կյանքի յոթանասուն տարվա ընթացքում միջին հաշվով հիթսուն միլիուն քայլ է անում Քաղաքային տրանսպորտով երթևեկող մարդնօրական երկու հազար քայլ է անում:
Մարդն իր կյանքի յոթանասուն տարիներից տասնըերեքը ծախսում է խոսակցությունների, վեց  տարի` ուտելու վրաԱյդ ընթացքում հարյուր տոննա ուտելիք է օգտագործում:
Կյանքի մեկ երրորդը քնած  է անցկացնում:

հայոց լեզու

Առաջադրանք հայոց լեզվից

Կետերր փոխարինի՛ր փակագծում տրված այնպիսի հոմանիշով,որ տեքստի ոճն ավելի վերամբարձ դառնա:
Հին Բաբելոնի հարստությունն ու պերճությունը դեպի իրենց էին … (ձգում, հրապուրումքաշումճամփորդներին:Նրանք գալիս էին իրենց աչքերով տեսնելու քաղաքի … (զարմանալիզարմանահրաշսքանչելիհիանալի) պարիսպներըորոնց վրայով մի քանի կառք կարող էր կողքկողքի ընթանալՍակայն ճամփորդներին ամենից ավելի (գրավում, դյութումձգումհրապուրումէր Նաբուգոդոնոսոր թագավորի … (հիասքանչ, չքնաղհրաշազեղ,չքնաղագեղպալատըՊալատի կողքին … (բարձրանում էրվեր էր խոյանում) ապշեցուցիչ մի … (կառույց,կառուցվածքկերտվածք, շինվածք)` կախովի այգիներըԹագավորը դրանք … (ստեղծել էրշինել էրգոյության էր կոչելիր սիրելի կնոջ համարԹագուհին մեդացի էրիր հայրենիքի … (կանաչզմրուխտ, անտառոտլեռներին ու անտառներին սովոր:… (շոգտոթտոթակեզ) ու անտառազուրկ Բաբելոնում կարոտում Էր Մեդիայի լեռնային անտառների (զեփյուռին, հովինքամունու ստվերինԿնոջ… (տխրությունըթախիծը, վիշտը)… (պակասեցնելու,նվազեցնելուփարատելու) համար Նաբուգոդոնոսորը որոշեց նրան կարծես լեռներից բերված ամբողջ մի օազիս… (պարգևել, ընծայելնվիրել): Եվ կամարակապ չորս հարկերից բաղկացած լայն աշտարակի վրա ստեղծվեցին … (հայտնիաշխարհահռչակ, ծանոթկախովի պարտեզներըՀասարակ… (մահկանացուների, հողածինների,մարդկանցհամար պարտեզներն անմատչելի էինչէ՞որ դրանք … (թագավորականարքայական) պալատի բարձր պարիսպների ետևում էինիսկ մուտքը պահպանում էր (ահարկուսարսափելիահավորսարսափազդու) պահակախումբըԱյդպիսի պարտեզներ ամբողջ աշխարհում ոչ մի տեղ չեն եղելդրանք … (շատ լավհիանալիհրաշալի) էին մտածված և հեքիաթային … (սիրունությունգեղեցկություն) ունեինիզուր չէոր աշխարհի յոթ հրաշալիքների շարքում էին:

Փակագծերում տրված բայերը գրի՛ր պահանջված ձևով:
Պարզվում էոր մարդու առողջական վիճակը նախ և առաջ (կախվելկախված է մարդկային հարաբերություններիցՆախանձըօրինակոչ միայն որդի նման (կրծելկրծում է մարդու հոգին և (տակնուվրա անելտակնուվրա անում էությունըայլև (առաջացնելառաջացնում է ստամոքսի խոց ու արյան ճնշման հիվանդություններԱհա թե ինչու են ասում. «Եթե (չցանկանալ) չես ցանկանում տառապելմի՛ նախանձիր»: Զրպարտությունըվիրավորանքըշողոքորթությունըանտաշ վերաբերմունքն ու հայհոյանքը նիկոտինի ու ալկոհոլի նման (թունավորելթունավորում է նաև մարդու օրգանիզմը:

Երկրում առաջին ծխողներր եգիպտական փարավոններն (լինելեղելՄ.թաերկրորդ հազարամյակին վերաբերող մի թանգարանում հնագետները ծխելու հարմարանքներ (գտնելգտան: Սենյակները ներկելիս պատուհաններն ու դռները փակ պիտի լինենորովհետև միջանցիկ քամին ու խոնավ օդը չեն թողնումոր ներկը հավասարապես(չորանալչորանա:

Նախադասությունների մեջ շարադասության (բառերի դասավորությանսխալ կաուղղի՛ր:

Բարձր ու երկարաձիգ գորտն սկսեց կռկռալ:
Գորտը սկսեց բարձր և երկարաձիգ կռկկռալ:
Աղմուկի միջից հուսահատ մեզ էին հասնում օգնության կանչերը:
Աղմուկի միջից մեզ էին հասնում օգնության հուսահատ կանչերը:
Հայտնվեցին միանգամայն յուրահատուկ իրիկնային ձայներըռիթմիկ գվվոց ու բարձրբեկբեկուն մռնչյուն:
Միանգամայն հայտնվեցին իրիկնային յուրահատուկ ձայները՝ ռիթմիկ  գվվոց ու բարձր, բեկբեկուն մռնչյուն:
Քարացած նայում էր իրիկնային տերևների ու թփերի տարուբերումինկարծես առաջին անգամ էր տեսնում:
Քարացած նայում էր տերևների ու թփերի իրիկնային տարուբերումին,  կարծես առաջին անգամ էր տեսնում:
Արահետը ոչ թե գնում էր դեպի գյուղը ուղիղ գծովայլ շարունակ ծառերի մեջ գալարվելով:
Արահետը ոչ թե գնում էր դեպի գյուղը ուղիղ գծով, այն ծառերի մեջ շարունակ գալարվելով:
Սա հսկայի այն կոշիկն էորը հաղթեց դևերին ու հետ բերեց աղջկան:
Սա այն հսկայի կոշիկն է, որը հաղթեց դևերին ու հետ բերեց աղջկան:
Տեսանք ավտոբուսի այն վարորդինորով եկել էինք:
Տեսանք այն ավտոբուսի վարորդին, որով եկել էինք:

հայոց լեզու

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ

Տրված գոյականները չորս խմբի բաժանի՛ր ըստ կազմության` պարզ, բարդ ածանցավոր, բարդածանցավոր

Մայրցամաքգոյությունգետին, վարք, հացթուխ, մժղուկ, գյուղատնտեսություն, ողբերգությունգազաննախաճաշ,ցնցումարտասահմանճամփաուժզոհնավնավահանգիստնավակհայրենիքվերադարձմայրաքաղաք,օտարամոլություն:

բարդ- Մայրցամաք, հացթուխ, արտասահման, նավահանգիստ, մայրաքաղաք ։
բարդածանցավոր- գյուղատնտեսություն, օտարամոլություն։
ածանցավոր- գոյություն, գետին, մժղուկ, ողբերգություն,նավակ, հայրենիք,  վերադարձ։
պարզ- վարք , ճամփա, գազան, ցնցում, ուժ, զոհ, նավ ։

հայոց լեզու

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ

Գրի՛ր հինգական բառորոնց մեջ о հնչյունն սարտահայտվի օ տառով`

աբառասկզբում,
օդաչու, օդապարիկ, օդանավ։

բբառամիջում:
անօգուտ, ականջօղ, ոսկեզօծ։

5.Գրի՛ր բառերորոնց մեջ о հնչյունն արտահայտվի ո տառով`

աբառասկզբում,
ով , ովքեր, ովևիցէ։

բբառամիջում,
անորակ, ձկնորս, առաջնորդ։

գբառավերջում:
պահածո, անգո, հեզաբարո։

հայոց լեզու

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՎԻՑ

 

1. Գրի՛ր բառերորոնց մեջ է հնչյունն արտահայտվի է տառով`

 աբառասկզբում- էջանշան, էլեկտրականություն, էակ:

 բբառամիջում- վայրէջք, լայնէկրան, առէջ:

 գբառավերջում- մանրէ, անէ, ինչևէ:

Գրի՛ր բառերորոնց մեջ է հնչյունն արտահայտվի ե տառով`

աբառասկզբում- եմ, ես, եք:

բբառամիջում- աներևույնթ, աներես, գոմեշ:

գբառավերջում- , որևիցե, միջօրե, նախօրե